Setra – przedsiębiorstwo zlokalizowane w Neu-Ulm w Niemczech. Jest ono producentem autobusów i autokarów. Należy do grupy EvoBus GmbH, wchodzącej w skład koncernu Daimler AG. Nazwa "Setra" powstała od słowa "Selbsttragend" (samonośny).
1893 r. - Karl Kässbohrer zakłada firmę wytwarzającą wagony.
1904 r. - wyprodukowane pierwsze nadwozie autobusu na podwoziu Saurer.
1911 r. - Pierwszy autobus integralny marki Kässbohrer.
1950 r. - nowatorski autobus S8 o nadwoziu samonośnym (Stąd nazwa: Selbst Tragend = samonośny)
kwiecień1951 r. - z niemieckiej fabryki IAA wyjeżdża pierwszy autobus marki Setra, typ S8.
1967 r. - debiut autobusów serii 100 (zakończenie produkcji w 1984 r.)
1976 r. - debiut autobusów serii 200 (zakończenie produkcji w 1995 r.)
Van Hool: – belgijskie przedsiębiorstwo produkujące autobusy, autokary i pojazdy użytkowe.
Historia:
W 1928 Bernard Van Hool założył przedsiębiorstwo zajmujące się szlifowaniem diamentów. W związku z kryzysem w latach 30. i spadkiem zainteresowania dobrami luksusowymi przestawił się na produkcję inkubatorów. Wybuch II wojny światowej
zniszczył przedsiębiorstwo w 1940. Bernard Van Hool znalazł nową niszę
rynkową. Prawie wszystkie środki transportu zostały zarekwirowane przez
siły okupacyjne lub zniszczone. Udało mu się zdobyć kilka ciężarówek i
przy pomocy mechaników doprowadzić je do stanu umożliwiającego
użytkowanie. Wraz z bratem Józefem uruchomił małe przedsiębiorstwo
transportowe. Po zakończeniu wojny kontynuował działalność przedsiębiorstwa
transportowego, ale nie uważał go za główną działalność. Jego celem była
budowa dróg i mostów. Mając odpowiednie maszyny i narzędzia stwierdził
brak środków do transportu robotników. Po znalezieniu zniszczonego
autobusu przedsiębiorstwo odbudowało go od podstaw. Stało się to
impulsem do uruchomienia nowej działalności. W 1946 warsztaty zostały
przystosowane do produkcji nadwozi autobusowych. Przedsiębiorstwo
transportowe została przekształcona w operatora turystycznego. Pierwszym
autokarem był przebudowany De Trekvogel (Wędrowny ptak). W 1947 przedsiębiorstwo zatrudniała 22 pracowników i 6 członków
rodziny Van Hool. Zbudowano wówczas serię nadwozi typu "Perfecta Car". W
1948 nastąpiła pierwsza publiczna prezentacja na Brukselskich Targach
Samochodowych. W latach 1947-1952 zbudowano 281 nadwozi na indywidualne
zamówienie. W 1949 pierwsze nadwozie zostało sprzedane za granicę (do Luksemburga).
W 1951 przedsiębiorstwo dostało pierwsze zamówienie publiczne na 10
nadwozi autobusów miejskich Cityliner. Warunki zamówienia były znacząco
różne od poprzednich zamówień prywatnych przewoźników. W tym samym roku
przedsiębiorstwo otrzymało zamówienie na 105 mobilnych warsztatów dla
wojska i policji. W 1952 utworzono Wydział Zamówień Specjalnych. W 1954
nastąpiły pierwsze dostawy do Holandii.
1000 nadwozi dostarczono klientom w 1956. W latach 50. XX wieku
produkowano m.in. autokary Vistadome i Highlander. W 1957 podpisano
umowę z Fiatem
na dostawę silników i innych elementów. Powstały pierwsze autobusy Van
Hool-Fiat. W 1965 w związku ze spadkiem produkcji autobusów
przedsiębiorstwo zaczęło budowę naczep i cystern. W latach 1967-1969 przedsiębiorstwo dostarczyło 760 pojazdów na podwoziu Unimog-Mercedes dla belgijskiej armii i 115 dla Czerwonego Krzyża. W 1970 roku wprowadzono nową rodzinę autobusów Van Hool-Fiat 700 z silnikiem umieszczonym z tyłu. W 1971 przejęto przedsiębiorstwo "Chrysler España", którego firmę
zmieniono na "Van Hool España". Operowała ona głównie na rodzimym rynku hiszpańskim oraz w Afryce Północnej. W 1983 zostało przejęte przez załogę, firmę przedsiębiorstwa zmieniono na Hispaño Carrocera S.A.L., a markę na Hispano. W 1977 uruchomiono produkcję autobusu miejskiego A120, a w 1980 jego
wersję przegubową AG280. Powstawał on do 1991 roku. W 1979 zadebiutował
autobus turystyczny serii T8. W 1980 przedsiębiorstwo dostarczyło pierwszy niskopodłogowy autobus lotniskowy dla Sabeny, a w 1981 swoją pierwszą cysternę i mocno rozwijało eksport zarówno w Europie jak i poza nią. Pierwsze piętrowe autobusy do Japonii dostarczono w 1982 a w 1984 rozpoczęto eksport do USA. W 1985 zaprezentowano prototyp autobusu średniopokładowego A280, który od 1986 produkowano pod nazwą A500. W 1990 przejęto belgijskie przedsiębiorstwo LAG z Bree, zmieniając jego firmę na "EOS Coach Manufacturing Co., N.V.", a markę na EOS. Wyspecjalizowała się ona w produkcji autokarów. W 1991 zadebiutował autobus niskopodłogowy A300, zaś w 1995 autokar
nowej generacji T9. W 2001 zaprezentowano autobus nowej generacji AG300,
która rok później zastąpiła modele poprzedniej generacji. Van Hool A330
z serii A300 otrzymał tytuł Autobusu Roku 2002. Na bazie autobusów wykonywane są również trolejbusy tej marki.
W 2004 roku Van Hool wyprodukował 1401 szt. autobusów, łącznie z autokarami EOS, których rocznie powstaje około 180-200 sztuk
Irisbus powstał w styczniu 1999 roku w wyniku mariażu oddziałów autobusowych Fiata, Iveco oraz Renault V.I. (a wraz z nim czeskiej Karosy oraz francuskiej Héuliez). Pod koniec 1999 roku spółka przejęła węgierskiego Ikarusa. Od 2003 roku całość udziałów w spółce należy do koncernu FIAT-IVECO. Siedzibą spółki jest Saint-Priest koło Lyonu we Francji. Biura znajdują się także w Turynie, Watford oraz Moguncji. Przy wytwarzaniu trolejbusów przedsiębiorstwo współpracuje z czeskim producentem maszyn i osprzętu elekrycznego Škoda. Od 1 stycznia 2007 roku zaniechano produkcji autobusów pod marką Karosa, zastępując ją marką "Irisbus". Nazwę firmy zmieniono z "Karosa" na "IVECO Czech Republic, a.s.". Irisbus współpracuje w produkcji i sprzedaży małych autobusów z włoska firmą Cacciamali, a za jej pośrednictwem - z polską Kapeną. Według raportów OICA
produkcja autobusów i podwozi autobusowych w zakładach należących do
grupy i produkujących na jej zlecenie sięga w ostatnich latach około 6
tys. sztuk rocznie (2005 - 5796 szt., 2007 - 6355 szt.) 16 czerwca 2009 miało miejsce uroczyste przekazanie 12
niskowejściowych autobusów miejskich Irisbus Crossway LE 12M dla Urzędu
Miasta Suwałki. Suwalskie Crossway`e posiadają 330-konne silniki Iveco
Cursor 8 spełniające normę czystości spalin Euro 4 oraz automatyczne
4-biegowe skrzynie Voith DIVA Stanowisko pracy kierowcy dodatkowo jest
wyposażone w klimatyzację, co ułatwia pracę w gorące dni. Standardowo
każdy autobus otrzymał komplet elektronicznych tablic diodowych. Zupełną
nowością jest monitoring przestrzeni pasażerskiej składający się z
trzech kamer. Dodatkowo czwarta kamera rejestruje obraz na zewnątrz
autobusu.
Produkcję tego autobusu rozpoczęto w 2001 roku i jest następcą modelu B10M Barbi.
Powstaje na platformie modułowej Volvo typu TX. Dzięki temu może mieć
dwie długości, dwie lub trzy osie oraz dwie wysokości (w wersji H - 3,58
m; HD - 3,70 m). Silnik standardowo jest umieszczany z tyłu, istnieje
jednak możliwość umieszczenia go pod podłogą w centralnej części
pojazdu. Dzięki temu ma on lepsze właściwości jezdne oraz zwiększa się
pojemność ładunkowa. Głównym materiałem z którego jest wykonywana
struktura pojazdu jest stal nierdzewna. Opcjonalnie Volvo 9700 może być wyposażone m.in. w system EBS oraz klimatyzację. Nie oferuje się systemu ESPDo 1 października 2008 powstawał w firmie Volvo Bus Finland w Turku, wcześniej znanej jako Carrus.
Po jej sprzedaży grupie fińskich prywatnych inwestorów oraz byłych
menadżerów Volvo Buses, produkcja nadal jest kontynuowana w ramach umowy
zlecenia. Na przełomie lat 2008-2009 autokary Volvo 9700 produkowane w fabryce w Meksyku zadebiutowały na rynkach krajów Ameryki Północnej. Silnik jest montowany w fabryce Volvo w Hagerstown w stanie Maryland. Volvo 9700 jest sprzedawane przez firmę Prevost w USA i Kanadzie. Autobus ten jest wyposażony w skrzynię biegów Volvo I-Shift.
Mercedes-Benz O530GL CapaCity jest najdłuższą odmianą modelu Mercedes-Benz Citaro. Po raz pierwszy został zaprezentowany w listopadzie 2005 roku podczas wystawy Mercedes-Benz Omnibustage[1].
Prototyp wyróżniał się m.in. kształtem szyby przedniej, która „wcinała”
się w kierunku olbrzymiego logo Mercedesa na ścianie przedniej.
Zastosowano w nim sześciocylindrowy silnik Mercedesa OM 457 hLA
spełniającym normę emisji spalin Euro 4 o pojemności 11,967 dm³. Na początku 2007 roku rozpoczęła się jego produkcja seryjna. Długość została zwiększona z 17,94 m do 19,54 m. W stosunku do przegubowego Citaro G
różnice techniczne występują w wydłużonym drugim członie. Aby to
wydłużenie nie spowodowało pogorszenia manewrowości pojazdu, za mostem
napędowym zastosowano dodatkową, czwartą, skrętną oś wleczoną z
pojedynczym ogumieniem. Takie rozwiązanie pozwoliło zachować taką samą
średnicę zawracania, wynoszącą 22,85 m, jak w klasycznym, przegubowym
modelu Citaro G. Czwarta oś była również potrzebna, by nie przekroczyć dopuszczalnych prawem nacisków na oś.
Pierwszy autobus turystyczny Mercedesa-Benza. Posiadał silnik widlasty. Być może był to stosowany w końcowym okresie produkcji silnik Mercedes-Benz typ OM 355 o mocy 240 KM. Produkowany był co najmniej od 1964 roku. Produkcję zakończono w 1974 lub 1975 roku. Był również produkowany na licencji od 1968 roku w Davutpaşa koło Istambułu przez turecką firmę Otomarsan[1] (obecnie Mercedes-Benz Türk, należącą do EvoBus). Następcą jest Mercedes-Benz O303. W 1969 roku powstał prototyp autobusu hybrydowego na bazie modelu O302 o nazwie Mercedes-Benz OE 302.
W 1974 roku Mercedes-Benz O303 zastąpił model O302. Był to pierwszy autobus tej firmy, który wyposażono w silnik widlasty oraz od 1981 roku ABS. W 1982 roku przeprowadzono facelifting.
Pojazd zyskał chromowane ozdobniki a pas przedni zaczęto wykonywać w
całości z tworzyw sztucznych. Pojazd oferowano w sześciu wariantach
długości: od wersji klubowej z 9 rzędami siedzeń do wielkopojemnej,
bardziej komfortowej 15-rzędowej. O wersji informuje symbol znajdujący
się za nazwą modelu, np. 15 RHD. Konstrukcję zastąpiono w 1991 roku modelem O404,
ale produkcję utrzymano jeszcze przez rok. Łącznie sprzedano ok. 38 000
sztuk modelu O303, co daje mu tytuł najlepiej sprzedawanego autobusu
tego typu w historii.
Mercedes-Benz O305:
Najstarszym jeżdżącym egzemplarzem modelu Mercedes-Benz O305 na świecie jest ten, który obecnie posiada firma P.A. "Gryf" Kartuzy. Pochodzi on z 1974 r. i przejechał już ponad 3 mln. kilometrów.
Mercedes-Benz O345:
Mercedes-Benz O 345 znany także jako Conecto, tą nazwę zyskał jednak dopiero w 2002
roku. Jest to średniopodłogowy autobus stworzony dla miast i linii
podmiejskich. Ze względu na wysokość podłogi we wnętrzu jest jeden
stopień wejściowy. Od początku rodzina Conecto jest produkowana w
fabryce Mercedes-Benz w Turcji.
Jest to rodzina autobusów stworzona głównie z przeznaczeniem dla Turcji
oraz państw Europy Wschodniej. Stosowane są głównie podzespoły własnej
produkcji koncernu. Silnik Mercedes-Benz OM 457 hLA występuje w co
najmniej dwóch wariantach mocy: 185 kW (252 KM) bądź 220 kW (300 KM).
Własnej produkcji są również osie. Z ważniejszych podzespołów jedynie
skrzynie biegów typu ZF 6 S 160 pochodzą z renomowanej niemieckiej firmy ZF. W 2002 roku zaczęto produkcję 4 wersji rodziny:
Conecto H – wersja skrócona z podwójnymi drzwiami,
Conecto Ü – wersja podmiejska,
Conecto C – wersja skrócona z potrójnymi drzwiami,
Conecto G – wersja przegubowa.
Od 2007 roku są dostępne w sprzedaży autobusy nowej generacji Conecto, które mają 100% niskiej podłogi i klimatyzację. Mają one oznaczenie "Mercedes-Benz 628".
Dostępne są dwie wersje tego modelu, obie mają seryjne tylne drzwi, w
których podłoga jest niska dzięki zastosowaniu silnika wieżowego. Model
krótki może pomieścić pasażerów na 26 miejscach siedzących i 68
stojących; w autobusie przegubowym (Conecto G) liczby te wynoszą
odpowiednio 41 i 107. Najwięcej tego typu pojazdów w Polsce zakupiło MPK Lublin (22 krótkie i 10 przegubowych). Również MZK Bydgoszcz wzbogacił się w latach 2008-2009 o osiem takich autobusów, w tym trzy przegubowe. W kwietniu 2010 Mercedes wygrał przetarg na dostawę 15 nowych
autobusów komunikacji miejskiej w Suwałkach (PGK SUWAŁKI). W przetargu
bezskutecznie startowały też MAN i Solaris. W mieście pojawią się nowe
niskopodłogowe, klimatyzowane autobusy Mercedes Conecto. W czerwcu wygrał również Mercedes na dostawę 25 nowych autobusów MPK w
Łodzi. W mieście pojawi się 15 sztuk 12 metrowców i 10 sztuk 18
metrowców. Warto przypomnieć, ze w Łodzi jest największa baza autobusów
tej marki w całej Polsce. Kwiecień 2012 roku przyniósł kolejną wygraną przetargu na dostawę 60
nowych Conecto LF G dla MZA Warszawa. Rozpoczęcie dostaw jest planowane
na listopad 2012.
Mercedes-Benz O402, to autobus miejski, produkowany przez niemiecką firmę Mercedes-Benz. Jest najkrótszą odmianą modelu O405, następcą jest model O520. Powstało jedynie 60 egzemplarzy tego modelu, niektóre z automatyczną skrzynią biegów. W Polsce znajduje się w posiadaniu m. in. firmy PTU "CEZEX" w GDYNI(jeden autobus z 1987 r. z manualną przekładnią).
Dane techniczne:
Typ nadwozia: MIDI
Układ drzwi: 1-2-0
Liczba drzwi: 2
Mercedes-Benz O405GN2:
est następcą modelu Mercedes-Benz O405GN z lat 1992-1994.
Najważniejszą różnicą w porównaniu z poprzednikiem są większe szyby
boczne w pierwszym członie (podobna jest różnica między jednoczłonowym O405N2 a O405N), a także bogatsze wyposażenie wewnętrzne (często fotokomórki, zamykające drzwi oraz klimatyzacja). Produkowano również jego odmianę z napędem gazowym Mercedes-Benz O405GN2 CNG. Produkowany był do 2001 r. przez zakłady w Mannheim, należące później do odpowiedzialnego w koncernie za produkcję autobusów EvoBusa. Jego następcą jest Citaro.
Mercedes-Benz O405GN2 w Polsce:
W Polsce autobusy te jeżdżą w komunikacji miejskiej w Gdańsku (26 sztuk), w Gdyni (4 sztuki), w Łodzi (20 sztuk) oraz w Jaworznie (używane, sprowadzone z Niemiec).
Mercedes-Benz O405N2:
Mercedes-Benz O405N2 – niskopodłogowy autobus miejski produkowany w latach 1993-2001 przez firmęMercedes-Benz. Jest następcą modelu Mercedes-Benz O405N
z lat 1990-1996. Najważniejszą różnicą w porównaniu z poprzednikiem są
większe szyby boczne, a także bogatsze wyposażenie wewnętrzne (często fotokomórki zamykające drzwi oraz klimatyzacja). Produkowano również jego odmianę z napędem gazowym Mercedes-Benz O405N2 CNG. Produkowany był do 2001 r. przez zakłady w Mannheim, należące później do odpowiedzialnego w koncernie za produkcję autobusów EvoBusa. Jego następcą jest Citaro.
Trolejbusy takiego typu w Polsce:
We własnych warsztatach PKT Gdynia dokonuje przeróbki zakupionych używanych autobusów Mercedes O405N, instalując w nich napęd elektryczny ze skasowanych Jelczy PR110E.
Dane techniczne trolejbusu
Układ drzwi: 2-2-2
Liczba drzwi: 3
Wys. podłogi w I drzwiach: 317 mm
Wys. podłogi w II drzwiach: 340 mm
Wys. podłogi w III drzwiach: 580 mm
Szerokość drzwi: 1250 mm
Silnik: Elmor DK210A3P/11
Moc silnika: 149 KM
Długość: 11795 mm
Szerokość: 2500 mm
Wysokość: 2933 mm
Masa własna: 11350 kg
Masa całkowita: 17200 kg
Rozstaw osi: 5875 mm
Liczba miejsc ogółem: 102
Liczba miejsc siedzących: 40
Mercedes-Benz Cito O520, to niskopodłogowy autobus miejski o napędzie hybrydowym (silnik wysokoprężny i elektryczny) produkowany przez firmę Mercedes-Benz w latach 1999-2003.
Mercedes-Benz Citaro (też O 530) – rodzina autobusów produkowanych przez Mercedes-Benz/EvoBus.
Citaro albo O 530 jest autobusem przeznaczonym do użytku w komunikacji miejskiej i podmiejskiej. Od 1997 roku Citaro jest wytwarzane w Mannheim oraz Ligny-en-Barrois[1] i jest następcą modelu O405N. Od października 2006 roku Citaro jest produkowane wyłącznie z silnikiem Euro 4. Nastąpiły także zmiany w wyglądzie (facelifting). W Citaro silnik umieszczony jest z tyłu po lewej stronie, poza autobusami Low-Entry, które mają silniki leżące z tyłu pośrodku. Autobus ten został zwycięzcą corocznego konkursu "Bus of the year" i otrzymał tytuł "BUS OF THE YEAR 2007
Wersje
Do nazwy Citaro dołączane są litery które oznaczają:
Ü – (Überland) – wersja podmiejska
G – (Gelenkbus) – wersja przegubowa
GL – (Gelenkbus-Lang) – wersja przegubowa przedłużona
LE – (Low-Entry) – wersja niskowejściowa
L – (Lang) – wersja przedłużona, 15-metrowa
M – wersja przedłużona, 13-metrowa
K – (Kurz) – wersja skrócona, 10,5-metrowa
Citaro występuje w następujących wersjach:
Miejskie
O 530 K – autobus jednoczłonowy, długość 10,5 m, 2 osie, 2 drzwi (możliwe 3)
O 530 – autobus jednoczłonowy, długość 12 m, 2 osie, 2 drzwi (możliwe 3)
O 530 L – autobus jednoczłonowy, długość 15 m, 3 osie, 2 drzwi (możliwe 3)
O 530 G – wersja przegubowa, długość 18 m, 3 osie, 3 drzwi (możliwe 4)
O 530 GL – wersja przegubowa, długość 19,5 m, 4 osie, 4 drzwi; ten
model wywodzi się wprawdzie z rodziny Citaro, lecz posiada zmodyfikowane
nadwozie (głównie przód) i nosi nazwę CapaCity
O 530 LE – autobus niskowejściowy (Low-Entry), długość 12 m, 2 osie, 2 drzwi (możliwe 3)
Podmiejskie
O 530 Ü – autobus jednoczłonowy, długość 12 m, 2 osie, 2 drzwi
O 530 MÜ – autobus jednoczłonowy, długość 13 m, 2 osie, 2 drzwi (możliwe 3)
O 530 LÜ – autobus jednoczłonowy, długość 15 m, 3 osie, 3 drzwi
O 530 GÜ – wersja przegubowa, długość 18 m, 3 osie, 3 drzwi
O 530 LE Ü – autobus niskowejściowy (Low-Entry), długość 12 m, 2 osie, 2 drzwi
O 530 LE MÜ – autobus niskowejściowy (Low-Entry), długość 13 m, 2 osie, 2 drzwi
Silniki i skrzynie biegów
Stosowane silniki
silnik wysokoprężny OM 906 hLA (pojemność skokowa 6,4 dm³), 180 kW (245 KM) i 900 Nm albo 205 kW (279 KM) i 1100 Nm
silnik wysokoprężny OM 926 hLA (pojemność skokowa 7,2 dm³), 235 kW (320 KM) i 1120 
silnik wysokoprężny OM 457 hLA (pojemność skokowa 12 dm³), 185 kW
(252 KM) i 1100 Nm, 220 kW (299 KM) i 1250 Nm albo 260 kW (354 KM) i
1600 Nm
silnik na gaz ziemny M 447 hLAG (pojemność skokowa 12 dm³), 185 kW (252 KM) i 1050 Nm albo 240 kW (326 KM) i 1250 Nm
PKS Wejherowo
posiadało jedną sztukę jedynego w Polsce modelu Citaro w wersji O530L,
jednak ze względu na uszkodzenia powstałe w czasie pożaru autobusu
został on skreślony ze stanu. Obecnie od 2012 r. cztery sztuki modelu
Citaro w wersji O530L są eksploatowane przez PKMSosnowiec
